De huisarts raadde mij aan om naar een diëtist te gaan en het FODMAP-dieet te volgen. (Voor een uitgebreidere uitleg kun je ons artikel over FODMAPs lezen1) In het kort: dit dieet is bedoeld voor mensen met prikkelbare darmen. Stap voor stap onderzoek je welke korte-keten koolhydraten (FODMAPs) triggers zijn voor jouw klachten.1
Eerlijk gezegd was ik vooraf best huiverig. Ik kon me moeilijk voorstellen dat een paar koolhydraten zóveel pijn konden veroorzaken — en dat ik over acht tot twaalf weken ineens vrijwel pijnvrij zou kunnen zijn. Maar tegelijk voelde ik ook een sprankeltje hoop. Hoop dat het wél zou kunnen werken. En die hoop gaf me kracht. Sterker nog: ik begon er zelfs een beetje naar uit te kijken.
De eliminatiefase:
Het FODMAP-dieet bestaat uit twee fases. Je begint met de eliminatiefase, waarin je alle FODMAP’s tijdelijk uit je voeding weglaat. Zo krijgen je darmen de kans om tot rust te komen. Daarna volgt de herintroductiefase, waarin je de FODMAP-groepen één voor één weer gaat toevoegen aan je dieet, zodat je kunt ontdekken welke groepen wél en welke groepen geen klachten veroorzaken.
Ik had van tevoren al wat onderzoek gedaan, dus ik wist in grote lijnen wat ik kon verwachten. Toch kwam er, toen ik begon met het dieet, ineens veel op me af. Dit was best overweldigend. Maar ik bleef terugdenken aan dat sprankje hoop voor een vrijwel pijnvrij leven na het dieet. Die gedachte werd mijn houvast, iets waar ik steeds op kon terugvallen als ik het nodig had.
De eerste drie dagen van het dieet waren het meest bijzonder. Voor het eerst in mijn leven werd de pijn niet erger na elke maaltijd en nam het zelfs af. Na de eerste week had ik al bijna geen pijn meer. Dit versterkte echt de hoop die had, omdat ik nu écht ervaarde wat ik eerst nauwelijks durfde te geloven.
De herintroductie:
De herintroductie was eigenlijk minder moeilijk dan ik van tevoren had verwacht. Ik kon bijvoorbeeld best duidelijk merken wanneer een bepaalde groep klachten veroorzaakte en wanneer niet, terwijl ik deze reactie niet zo duidelijk had verwacht. Dat vond ik ook erg bijzonder om mee te maken. Daarnaast was ik erg snel gewend aan het patroon van de herintroducties, en ik zag de herintroducties als geluksmomentjes, waarin ik zo veel meer genoot van hetgeen dat ik aan het eten was.
Het lastigste aan de herintroductie waren voor mij de momenten waarop ik weer pijn kreeg, door stress, of omdat een FODMAP-groep een trigger bleek te zijn. Mijn motivatie, dat ik na dit dieet veel minder pijn zou hebben, was op deze momenten natuurlijk lastiger te visualiseren. En dus was ik op zulke momenten extra lief voor mezelf terwijl ik mijn motivatie nog een paar keer extra voor mezelf herhaalde.
Wat heb ik geleerd?
Tijdens dit dieet ben ik me gaan realiseren hoeveel sociale activiteiten eigenlijk draaien om eten. Aan het begin van het dieet was ik ook bang dat mijn vrienden mij misschien wel minder leuk zouden vinden als ik even niet mee kon naar etentjes, of als ik tijdens het uitgaan alleen maar kraanwater dronk. Maar achteraf ben ik het dieet juist dankbaar. Ik heb namelijk geleerd dat dit allemaal niet uitmaakt. Jouw vrienden (en familie) houden van jou om wie je bent, niet om wat je wel of niet eet.
Ik ontdekte ook, best snel na het starten van het dieet, dat ik eten vaker gebruikte als troost, dan ik van mezelf bewust was. Ik merkte dat ik naar een café ging voor een koffie met iets lekkers, niet omdat ik daar echt zin in had, maar omdat ik behoefte had aan troost of steun. En aangezien mijn comfort-foods niet fodmap-vrij zijn, werd ik uitgedaagd om een andere, gezondere manier te vinden om met moeilijke momenten om te gaan. Het dieet dwong mij echt stil te staan bij wat ik voelde en mezelf te vragen: ‘wat heb ik nu nodig?’
Tips voor anderen:
- Bedenk vooraf een doel voor jezelf. Een zin die je kunt blijven herhalen, vooral op de moeilijke momenten. Dat heeft mij erdoorheen getrokken. Die van mij was: ‘Dit dieet is het straks waard, want straks heb ik geen pijn meer.’ Maar je zou ook kunnen denken: ‘Straks heb ik een gepersonaliseerd dieet en kan ik zonder zorgen genieten van wat ik eet.’ Kies iets wat bij jou past.
- Onthoud dat je dit voor jezelf doet. Er zullen mensen zijn die het niet snappen en misschien zelfs zeggen dat het dieet overdreven of onzin is — maar zij voelen jouw pijn niet. Ze kennen die strijd met eten, die jij dagelijks doormaakt, niet. Probeer het ze dus ook niet kwalijk te nemen. Leg het uit als ze ervoor openstaan, maar blijf vooral jezelf herinneren waarom jij dit doet.
- Tot slot: durf om hulp te vragen als je het nodig hebt. Ik ben zelf ook iemand die het lastig vindt om hulp te vragen en al gauw dingen zelf probeert op t lossen, maar soms lukt dat even niet, en dat is helemaal oké. Ik vond het heel fijn dat ik Merel kon appen als ik ergens op vastliep of twijfelde over een product. Ook hielp het mij om er met vrienden over te praten of samen een maaltijd te koken, gewoon voor de steun.
Voor iedereen die aan het FODMAP begint: het is het écht waard. Succes!
Heb je meer vragen over het FODMAP-dieet of wil je meer weten over wat wij voor jou kunnen betekenen? Neem dan contact op via het contactformulier of mail naar info@gewoondietetiek.nl.
Gezonde groet,
San Vromans,
(aankomend) Student Voeding en Diëtetiek
1Ons artikel over wat FODMAPs zijn: https://www.gewoondietetiek.nl/artikel/wat-zijn-fodmaps/