Vegan Vs Plantaardig

Veganisme 

Het veganisme is ontstaan in 1944, toen de 34-jarige Donald Watson samen met vijf vrienden de eerste veganistische vereniging oprichtte. Hij was al gestopt met vlees eten toen hij veertien was. Dit besloot hij nadat hij de slachting van de varkens op de boerderij van zijn oom had gezien en dit als gruwelijk ervaarde. Achttien jaar later stopte hij met het consumeren van alle dierlijke producten, omdat hij dat ook onethisch vond.² 

Vandaag de dag is het veganisme een levenswijze waarbij gestreefd wordt naar het vermijden van het gebruik van dieren in alle aspecten van het leven. Iemand die veganistisch is, vermijdt dus niet alleen het eten van dieren (zoals bij iemand die vegetarisch is), maar ook het eten van producten die dierlijke bestanddelen, zoals melk, bevatten. Naast voeding zal een veganist ook geen producten kopen die gemaakt zijn van dierlijke producten (zoals bijvoorbeeld een schapenwollen trui), of die getest zijn op dieren. Tot slot vermijdt een veganist ook het gebruik van dieren voor vermaak, zoals in een dierentuin of een circus.¹ 

Plantaardig 

De officiële definitie van ´plantaardig´ is “wat van planten afkomstig is”.³ Maar betekent dit dan ook dat het product veganistisch, of überhaupt vegetarisch is?  

Het woord plantaardig is samengesteld uit plant en -aardig, waarbij –aardig “van de aarde” betekent.⁴ De term werd oorspronkelijk gebruikt om een onderscheid te maken tussen dierlijk en plantaardig. In de afgelopen vijftien jaar is de term populairder geworden om verschillende redenen: Het klinkt vriendelijker dan veganistisch, het is een neutralere term dan veganistisch (omdat het niets zegt over de ideologie van veganisme) en het is toegankelijker voor mensen die niet volledig vegan zijn, maar wel vaker zonder dierlijke producten koken.⁵ 

Maar wat is het verschil tussen de twee? 

Een veganistisch product is volledig vrij van het gebruik van dieren, in zowel de productie als in het eindproduct. Een plantaardig product daarentegen moet grotendeels van plantaardige oorsprong zijn, maar hoeft dus niet per se volledig veganistisch of zelfs vegetarisch te zijn. Neem bijvoorbeeld friet uit de snackbar. Hoewel het product vaak als plantaardig verkocht wordt, is het lang niet altijd veganistisch. Aardappelen zijn van zichzelf veganistisch, dus je zou verwachten dat het eindproduct ook veganistisch is. Toch kan het zijn dat de friet gefrituurd is in vet met dierlijke producten, zoals rundervet of ossewit, of in dezelfde frituur als vleesproducten, waardoor er sprake is van kruisbesmetting. Hierdoor is het friet uiteindelijk niet eens vegetarisch!⁶  

Een ander voorbeeld is wijn: hoewel de oorspronkelijke ingrediënten volledig veganistisch zijn, kan de wijn geklaard zijn met dierlijke bestanddelen, waardoor de wijn uiteindelijk niet veganistisch is. Een soortgelijke situatie met plantaardige yoghurt. Dit is ook een product waarvan de ingredienten van planten zijn gemaakt, maar waarbij er soms toch gebruik gemaakt wordt van dierlijke producten, zoals melkbestanddelen in de fermentatiecultuur. Hierdoor is het produceren van deze plantaardige yoghurt dus ook niet altijd volledig veganistisch.⁷ 

Waar moet je op letten? 

Het is niet altijd even makkelijk om aan een product te zien of het veganistisch is. Gelukkig zijn er een paar hulpmiddelen die daarbij kunnen helpen. Het makkelijkste is het geel-groene symbool met een V erin, of het groene Vegan-symbool met de zonnebloem, beide weergegeven in de illustratie op deze pagina. Het geel-groene symbool komt van de Nederlandse Vereniging voor Veganisme (NVV)⁹ en het groene Vegan-symbool met de zonnebloem komt van The Vegan Society.¹⁰ Beide symbolen verzekeren jou als consument dat het product voldoet aan de veganistische standaarden.  

Stel dat je een product hebt waar ‘100% plantaardig’ opstaat, maar je ziet het veganistische symbool niet. Dan kan je ervanuit gaan dat het volledig veganistisch is. Staat er alleen ‘plantaardig’? Dan is de beste optie om de ingredientenlijst te contoleren. Je zou ook het product in de app van jouw supermarkt kunnen opzoeken, aangezien hier soms wel is aangegeven of het product vegan is of niet.  

Als je alsnog twijfelt, of niets kan vinden in de app van jouw supermarkt, zijn er ook nog webites online die jou kunnen helpen. Een voorbeeld is VeganWiki, een overzicht van volledig veganistische producten.⁸ 

Je draagt al bij door bewust voor veganistische producten te kiezen. Het is dus ook oké als je niet altijd alles 100% controleert of als het een keertje fout gaat. Elk beetje helpt! 

Meer weten?

Wil je meer weten over hoe je gezond, volwaardig én lekker kunt eten? Als diëtist in Tilburg en Oosterhout helpt Merel je graag op weg. Neem contact op via info@gewoondietetiek.nl of via het contactformulier.

Reageren op dit artikel? 
Laat een reactie achter op onze Instagram post! 

Gezonde groet, 

San Vromans,
Student Voeding en Diëtetiek

Bronnen: 

1. https://www.veganisme.org/veganisme/ 
2. https://gentleworld.org/remembering-donald-watson-vegan-pioneer/ 
3. https://www.encyclo.nl/begrip/plantaardig 
4. https://www.ensie.nl/van-dale/plantaardig 
5. https://proveg.com/be/vegan-of-plant-based-welke-benaming-spreekt-consumenten-meer-aan/ 
6. https://www.vangeloven.com/tips-tricks/bereidingstips-voor-vegetarische-frituursnacks 
7. https://www.veganisme.org/faq-items/is-plantaardig-hetzelfde-als-veganistisch/
8. https://www.maxvandaag.nl/sessies/themas/eten-drinken/van-chips-tot-aan-lippenbalsem-deze-producten-zijn-vaak-niet-veganistisch/ 
9. V-Label – De Nederlandse Vegetariërsbond 
10. https://www.vegansociety.com/