Wat is intermittent fasting?
Intermittent fasting is een eetpatroon dat gekenmerkt wordt door het afwisselen van periodes van eten en vasten.1 Dit eetpatroon richt zich dus niet alleen op wat of hoeveel je eet, maar vooral op wanneer je eet.2
Er zijn verschillende vormen intermittent fasting.Zo heb je bijvoorbeeld Alternate-Day Fasting (ADF), waarbij je een dag 0 tot 25% eet van wat je normaal gesproken zou eten, afgewisseld met een dag waarin je geen restricties hebt. Een andere vorm van vasten is Whole-Day Fasting (5:2-dieet), waarbij je 1 tot 2 dagen per week vast en de overige 5 tot 6 dagen normaal eet. Een derde vorm is Time-Restricted Eating (TRE), waarbij je al je maaltijden dagelijks binnen een vaste tijdspanne eet en de overige uren van de dag vast.
Tijdens de meeste vormen van vasten mag je wel water, ongezoete thee en zwarte koffie drinken. Andere dranken waar calorieën in zitten, worden vermeden.1
De rol van onze biologische klok
De processen in ons lichaam werken via een interne biologische klok die een ritme van ongeveer 24 uur volgt. Onze hersenen volgen een centrale klok die wordt afgestemd op het licht en donker van de dag. Onze spijsverteringsorganen volgen allemaal perifere klokken die voornamelijk reageren op wanneer we voeding innemen.
Door deze centrale klok is onze stofwisseling overdag optimaal ingesteld op het verwerken van voedsel. Als het donker wordt en de nacht begint, stijgen hormonen zoals melatonine, die ons lichaam voorbereiden op slaap en herstel. Hierdoor is ons lichaam ’s nachts veel minder goed in staat om suikers en vetten te verwerken. Door dagelijks binnen een vaste periode overdag te eten, krijgen de perifere klokken de kans om weer gelijk te lopen met de centrale klok.3
Werkt intermittent fasting?
Er is uitgebreid onderzoek gedaan intermittent fasting en de mogelijke gezondheidseffecten. Hieruit blijkt dat het positieve effecten kan hebben op bepaalde waarden in het bloed, zoals een verlaging van triglyceriden (vetten in het bloed), LDL-cholesterol, bloedglucosewaarden en een verbetering van de insulinegevoeligheid.
Een groot deel van deze gezondheidsvoordelen hangt samen met gewichtsverlies, wat optreedt wanneer je minder calorieën binnenkrijgt dan dat je verbrandt. Het is daarom nog niet duidelijk in hoeverre deze effecten worden veroorzaakt door intermittent fasting zelf en in hoeverre ze voortkomen uit het verliezen van gewicht.
Er is ook onderzoek gedaan naar het effect van intermittent fasting op gewichtsverlies in vergelijking tot een traditioneel calorie tekort. Hieruit blijkt dat bij periodes korter dan 24 weken intermittent fasting leidt tot een groter gewichtsverlies. Bij langere perioden is het effect van intermittent fasting en alle andere vormen van caloriebeperking even groot.4
Daarnaast kunnen de effecten van intermittent fasting per persoon verschillen. In iets meer dan de helft van de onderzochte studies werden milde bijwerkingen gerapporteerd, zoals honger, hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, vermoeidheid, prikkelbaarheid, obstipatie of diarree. In de overige studies werden geen bijwerkingen gerapporteerd.4
Ook is er een verschil in het tijdstip dat je vast. Zoals eerder aangegeven is ons lichaam overdag beter in staat om voeding te verwerken dan ‘s nachts. Daarom kunnen de gezondheidseffecten, waaronder gewichtsverlies, vermindering van de taille-omtrek en een daling van nuchtere insuline- en bloedsuikerwaarden, gunstiger zijn als het eetvenster eerder op de dag begint en eindigt.2
Intermittent fasting kan mogelijk ook helpen voor mensen die nachtdiensten draaien. Onderzoek laat namelijk zien dat mensen die tijdens hun nachtdienst vasten en hun maaltijden in het eetvenster overdag eten, de verstoring van hun stofwisseling en bloedglucose- en vetwaarden grotendeels kunnen voorkomen. Hoewel het niet voor iedereen met nachtdiensten haalbaar is om alle maaltijden overdag te eten, kan het beperken van de voedingsinname tijdens de biologische nacht al helpen.3
Kan je ook tekorten krijgen met intermittent fasting?
Doordat je bij intermittent fasting in totaal minder eet, kun je minder voedingsstoffen binnenkrijgen. Uit onderzoek blijkt dat mensen die aan intermittent fasting doen van bepaalde micronutriënten minder binnenkrijgen. Voorbeelden hiervan zijn kalium, zink, fosfor, vitamine C, vitamine E en verschillende B-vitamines. Dit komt niet alleen doordat ze tijdens het vasten minder calorieën innemen, maar ook doordat ze tijdens de eetperiodes niet gezonder eten dan voorafgaand aan het vasten. Zo eten ze minder groente en zuivel en juist veel suikerrijke producten. Het is dus belangrijk om tijdens het eetvenster of op niet-vastende dagen bewust te kiezen voor voedingsstofrijke producten om voldoende vitaminen en mineralen binnen te krijgen en tekorten te voorkomen. Ook kan bij strikte vormen van vasten eventueel supplementen nodig zijn.5
Is intermittent fasting voor iedereen geschikt?
Intermittent fasting is niet voor iedereen geschikt. Vasten kan de nuchtere bloedsuikerspiegel en insuline verlagen. Hierdoor kan het bij mensen met diabetes mellitus type 1 of 2 die bloedsuikerverlagende medicatie of insuline gebruiken, een gevaarlijk lage bloedsuikerspiegel (hypoglykemie) veroorzaken.6
Daarnaast is de calorierestrictie die bij intermittent fasting komt kijken niet geschikt voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven, mensen met ondergewicht of voedingstekorten en mensen die medicatie gebruiken die met voedsel ingenomen moet worden. Voor hen is het extra belangrijk om voldoende energie, voedingsstoffen, vitaminen en mineralen binnen te krijgen.
Ook voor intensieve sporters met een hoge energiebehoefte kan het uitdagend zijn om bij intermittent fasting alle benodigde voedingsstoffen binnen te krijgen. Tot slot kan vasten ook een trigger zijn voor mensen met een geschiedenis van eetproblematiek of eetstoornissen. Ook voor hen wordt het afgeraden.7
Intermittent fasting kan verschillende positieve gezondheidseffecten met zich meebrengen, maar is niet voor iedereen geschikt. De effecten zullen per persoon, per vorm van vasten en per situatie verschillen. Daarnaast is het belangrijk om erop te letten dat je voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt als je langduriger vast.
Meer weten?
Heb je vragen over intermittent fasting of wil je meer weten over hoe je gezond, volwaardig én lekker kunt eten? Als diëtist in Tilburg en Oosterhout helpt Merel je graag op weg. Neem contact op via info@gewoondietetiek.nl of via het contactformulier.
Gezonde groet,
San Vromans, Student Voeding en Diëtetiek
Bronnen:
- Sun, M., et al. (2024). Intermittent fasting and health outcomes: an umbrella review of systematic reviews and meta-analyses of randomised controlled trials. eClinicalMedicine, 2024(70). 10.1016/j.eclinm.2024.102519
- Chen, Y., et al. (2026). Effects of timing and eating duration of time restricted eating on metabolic outcomes: systematic review and network meta-analysis. BMJ Med., 5(1), e001071. 10.1136/bmjmed-2024-001071
- Alotaibi, W. (2026). Chrononutrition and cardiometabolic health: circadian timing as a dimension of precision nutrition. Frontiers in Nutrition, 2026(13). 10.3389/fnut.2026.1779033
- Semnani-Azad, Z., et al. (2025). Intermittent fasting strategies and their effects on body weight and other cardiometabolic risk factors: systematic review and network meta-analysis of randomised clinical trials. BMJ Med., 2025(389), e082007. http://dx.doi.org/10.1136/
- Mengi Çelik, Ö., Köksal, E., & Aktürk, M. (2023). Time-restricted eating (16/8) and energy-restricted diet: effects on diet quality, body composition and biochemical parameters in healthy overweight females. BMC Nutrition, 9(1), 97. https://doi.org/10.1186/s40795-023-00753-6
- Grajower, M. M., & Horne, B. D. (2019). Clinical Management of Intermittent Fasting in Patients with Diabetes Mellitus. Nutrients, 11(4), 873. https://doi.org/10.3390/nu11040873
- De Cabo, R., et al. (2019). Effects of Intermittent Fasting on Health, Aging, and Disease. The New England Journal of Medicine, 381(26), 2541-2551. 10.1056/NEJMra1905136







