Wat zijn FODMAPs?

Ons lichaam heeft verschillende voedingsstoffen nodig om goed te kunnen functioneren. Deze voedingsstoffen worden onderverdeeld in macro- en micronutriënten. Micronutriënten bestaan uit vitaminen en mineralen, en macronutriënten uit koolhydraten, eiwitten en vetten.¹ Macronutriënten worden in het spijsverteringskanaal afgebroken met behulp van enzymen, waarbij elke voedingsstof zijn eigen enzymen nodig heeft.² Een bekend voorbeeld hiervan is lactase, een enzym dat lactose in kleinere delen afbreekt. Mensen die dit enzym niet of onvoldoende aanmaken, kunnen lactose niet goed verteren. Dit wordt lactose-intolerantie genoemd.³

5.0

Gebaseerd op 21 beoordelingen

Wat zijn FODMAPs?

Sommige koolhydraten kunnen we niet goed verteren omdat ons lichaam niet de juiste enzymen bevat. Deze koolhydraten zijn de korte-keten koolhydraten, oftewel een bepaalde soort suikers genaamd FODMAPs. Alle FODMAPs zijn suikers, maar niet alle suikers zijn FODMAPs. Suikers kunnen namelijk onderverdeeld worden in verschillende groepen, waarvoor we voor sommige wel enzymen hebben, en voor andere niet. Neem bijvoorbeeld de monosachariden. Deze groep bestaat onder andere uit glucose en fructose. Voor glucose heeft ons lichaam wel een enzym, maar voor fructose niet. FODMAPs, waaronder fructose, die niet afgebroken kunnen worden in de dunne darm, gaan onverteerd door naar de dikke darm.⁴

Wat gebeurt er met FODMAPs in de dikke darm?

In de dikke darm worden deze suikers wel afgebroken. Dit gebeurt door miljoenen bacteriën die in onze darmen leven, ook wel het microbioom.⁵ Deze bacteriën kunnen de FODMAPs wel afbreken aan de hand van een proces genaamd fermentatie. Tijdens de fermentatie worden suikers afgebroken en omgezet in energie, waarbij als bijproduct gassen zoals koolstofdioxide en methaan vrijkomen.⁶ Deze gassen kunnen dan weer klachten veroorzaken, zoals een opgeblazen gevoel, winderigheid en buikkrampen.⁴

Waarom krijgt niet iedereen klachten?

Iedereen produceert gassen tijdens fermentatie, maar niet iedereen ervaart daar klachten van. Mensen met het prikkelbare darm syndroom (PDS) hebben gevoeligere en mogelijk overactieve darmen. Hierdoor kunnen zij sneller reageren op gasvorming en uitzetting, en kunnen hun darmen een versterkt pijnsignaal naar de hersenen sturen.⁶ Ook kan de motiliteit van de darmen verstoord zijn. Normaal bewegen de darmen automatisch om de inhoud voort te stuwen, maar als dit proces verstoord of vertraagd is, kan dat leiden tot verstopping.⁷ Daarnaast spannen de buikspieren zich normaal gesproken aan als de darmen zijn opgezet. Bij mensen met PDS zijn deze reflexen vaak zwakker, waardoor zij een opgezette buik kunnen krijgen. De reactie op FODMAPs verschilt per persoon en hangt af van de samenstelling van het microbioom, oftewel welke bacteriën iemand in de darmen heeft. Dit beïnvloedt namelijk hoeveel gas er wordt geproduceerd en hoe snel de fermentatie plaatsvindt. Tot slot hebben ook je mentale en lichamelijke gesteldheid, zoals stress of spanning, invloed op de mate van je klachten.⁶

Hoe weet je welke FODMAPs je wel en niet verdraagt?

Daarvoor is het FODMAP-dieet. Dit dieet bestaat uit een eliminatiefase – waarbij je alle FODMAPs gedurende 2 tot 6 weken uit je voeding weglaat – en een herintroductiefase. In die fase voeg je de verschillende FODMAP-groepen één voor één weer toe, om te ontdekken welke klachten veroorzaken en welke niet. Het hele proces duurt in totaal ongeveer 12 tot 16 weken.⁸

Kunnen jouw FODMAPs veranderen in de loop van de tijd?

De samenstelling van je microbioom verandert gedurende je leven. Bepaalde geneesmiddelen, je hygiëne, je omgeving, veranderingen in dieet of gezondheid, en veranderingen in mate stress kunnen hier allemaal invloed op hebben. Daarom wordt aangeraden om na enige tijd FODMAPs opnieuw te testen, omdat je ze soms na verloop van tijd beter verdragen.⁵

Meer weten?

Wil je meer weten FODMAPs of het FODMAP-dieet? Als diëtist in Tilburg en Oosterhout helpt Merel je graag op weg. Neem contact op via info@gewoondietetiek.nl of via het contactformulier.

Reageren op dit artikel?
Laat een reactie achter op onze Instagram post!

Gezonde groet,

San Vromans,
(aankomend) Student Voeding en Diëtetiek

Bronnen:

Julia van den Eerenbeemt

Merel heeft me onwijs geholpen in de zoektocht naar hetgeen wat mijn buik zo onrustig maakt. Ik heb alle vragen kunnen stellen en beantwoord gekregen en voldoende handvatten gekregen om nu zelf verder te gaan.

Amber Van Boven

Merel heeft me geholpen bij het vinden van een volwaardig (vegetarisch) eetpatroon in verband met het sporten. Ze heeft me een hoop nieuwe inzichten gegeven, en samen met het persoonlijke voedingsadvies kan ik nu zelf verder. Dankjewel Merel!

Poppie

Merel heeft mij ontzettend erg geholpen! Ik had al jaren last van buikpijn en samen met Merel ben ik erachter gekomen wat voor mij wel en niet werkt qua eten. Dankjewel Merel voor de fijne begeleiding!

Wendy van Liemde Stoop

Super fijn en goed geholpen met het FODMAP dieet voor mijn dochter

Romy Schellekens

Super fijn geholpen door Merel. Wat ik fijn vond is dat ik niet meteen op een strikt dieet gezet werd voor mijn darmklachten, maar dat we eerst kleine aanpassingen in mijn eetpatroon gingen doorvoeren. Dat bracht al wat verlichting. Daarna wel het FODMAP dieet deels gevolgd, maar in een wat andere volgorde waardoor het haalbaarder was. Uiteindelijk heeft dit mij super erg geholpen. De adviezen zijn concreet en ook praktisch. Geen gekke dingen die op lange termijn niet vol te houden zijn. Ook veel handige tips gekregen voor diverse producten en apps. En heel fijn, met Merel haar tips lukte het om het toch het FODMAP dieet te volgens en waar mogelijk ook toch nog grotendeels plantaardig te eten.

Merel Bol

Merel geeft advies waarbij je niet heel je voeding hoeft om te gooien. Je krijgt passende tips die voor jou werken en bepaald samen hoe het vol te houden is! Na het eerste gesprek heb ik ook nog een uitgebreid persoonlijk advies via de mail ontvangen. Erg fijn. Ze is ook te bereiken bij kleine vragen en denkt met je mee. Zeker een aanrader dus!

Lisa Mulder

Vanaf begin november tot eind maart bij Merel geweest voor wat hulp bij het afvallen. Ik ben heel erg tevreden, zowel met de diensten van Merel als het resultaat!

Anke Naalden

Kundige diëtiste met goede adviezen en goed aansluiten bij je drukke leven. Geen pusherige diëtiste maar laat je geheel in je waarde. Ik heb er heel veel aan gehad!